Wat heb je nodig om te voegen? Voor de meeste wand- en vloertegels heb je voegmiddel, een rubberen voegspaan, schoon water en een spons nodig. Verder gebruik je een mengemmer en menggereedschap; bij hoeken en aansluitingen komt daar passende kit bij.
| Situatie | Benodigdheden |
|---|---|
| Keramische wand of vloer binnen | Cementgebonden voegmiddel, voegspaan, mengemmer en spons |
| Badkamer of douche | Voegmiddel voor vochtige ruimtes, sanitairkit en kitpistool |
| Natuursteen of poreuze tegel | Geschikt voegmiddel en eventueel bescherming tegen vlekken |
| Verlijmde buitentegels | Voegmiddel voor buiten en gereedschap dat bij de mortel past |
| Terrastegels op een zandbed | Geschikt voegzand of een voegmiddel voor bestrating, plus een bezem |
| Epoxyvoeg | Epoxyvoegmiddel, passend meng- en reinigingsgereedschap en handschoenen |
Wat heb je nodig om te voegen met cementvoegmiddel?
Voor een gewone keramische tegelwand of -vloer is cementgebonden voegmiddel een gebruikelijke keuze. Dit is poeder dat je met water mengt tot voegmortel. Kies een middel dat past bij de breedte van de voegen en bij de ruimte waarin de tegels liggen.
Leg voor het voegen het volgende klaar:
- Voegmiddel: voldoende voor het tegeloppervlak, de tegelmaat, de voegbreedte en de voegdiepte.
- Mengemmer en schoon water: gebruik een schone emmer, zodat oude resten de kleur en verwerking niet beïnvloeden.
- Menggereedschap: voor een kleine hoeveelheid kan een stevige mengspatel volstaan. Bij meer voegmiddel is een menger op een laag toerental handig.
- Rubberen voegspaan of voegrubber: hiermee druk je de mortel tussen de tegels. Op een vloer kan ook een geschikte rubberen vloertrekker prettig werken.
- Voegspons of sponsbord: om overtollige mortel van het tegeloppervlak te halen.
- Emmers voor spoelwater: met twee emmers houd je het laatste spoelwater langer schoon.
- Schone doek: om een lichte, droge waas van het tegeloppervlak te verwijderen.
- Handschoenen en veiligheidsbril: cementhoudend poeder en verse mortel kunnen huid en ogen irriteren.
Een voegspaan met rubber verdeelt de mortel en drukt die in de voegen. Gebruik geen metalen spaan om het tegelvlak vol te zetten: daarmee kun je gevoelige oppervlakken beschadigen. Kitcentrum noemt ook handschoenen en een veiligheidsbril bij het verwerken van cementgebonden voegmiddel.1
Welk voegmiddel past bij jouw tegels?
De belangrijkste kenmerken zijn de toegestane voegbreedte, de ruimte en het soort tegel. Een smalle voeg tussen wandtegels vraagt niet vanzelf om hetzelfde product als een brede voeg tussen terrastegels. Op de verpakking staan de toegestane breedte, de mengverhouding en de omstandigheden waarin je het middel kunt gebruiken.
Voor een normale keramische wand of vloer binnen is cementgebonden voegmiddel vaak het meest praktisch. Het is eenvoudig aan te maken en met water te verwerken. De kleur telt mee: op een lichte vloervoeg zie je vuil doorgaans sneller, terwijl een donkere voeg sterk kan afsteken tegen een lichte tegel.
Voor een badkamer heb je een voegmiddel nodig dat geschikt is voor een vochtige ruimte. Een cementvoeg maakt de wand of vloer niet op zichzelf waterdicht. Onder tegelwerk in de natte zone moet een passende waterdichting zitten. Voor de aansluiting tussen wand en vloer en voor binnenhoeken heb je daarnaast elastische sanitairkit nodig.
Epoxyvoegmiddel bestaat uit meerdere delen die je samen mengt. Een uitgeharde epoxyvoeg neemt weinig vocht op en is goed bestand tegen veel schoonmaakmiddelen. Het verwerken en verwijderen van resten vraagt wel meer aandacht dan bij cementvoegmiddel. Gebruik de voorgeschreven handschoenen en het reinigingsgereedschap dat bij het gekozen middel hoort.
Extra benodigdheden voor natuursteen en poreuze tegels
Natuursteen, ongeglazuurde tegels en sommige tegels met veel reliëf kunnen vocht of kleurstof uit de voegmortel opnemen. Daardoor kunnen vlekken ontstaan of kan voegmiddel in het oppervlak achterblijven. Een contrasterende, donkere voeg naast een lichte poreuze tegel verdient daarom extra aandacht.
Gebruik een voegmiddel dat geschikt is voor de tegelsoort. Bij sommige poreuze tegels is een beschermmiddel vooraf nodig; bij andere juist niet. Maak eerst een proef op een losse tegel of op een onopvallende plek. Zo zie je of de mortel verkleuring geeft en of je de resten goed van het oppervlak krijgt.
Gebruik niet zomaar een zuur middel om cementresten van natuursteen te halen. Zuur kan kalkhoudende steen, zoals marmer en travertin, blijvend aantasten.
Wat heb je buiten nodig om te voegen?
Bij buitentegels bepaalt vooral de ondergrond welk voegmateriaal geschikt is. Tegels die stevig op een geschikte vaste ondergrond zijn verlijmd, krijgen een voegmiddel dat voor buiten is bedoeld en past bij de breedte van de voegen. Het moet ook geschikt zijn voor de verwachte belasting en weersomstandigheden.
Een terras op een zandbed werkt anders. Daar liggen de tegels doorgaans minder vast dan verlijmde tegels. Een harde cementvoeg is dan niet automatisch geschikt: beweging in de ondergrond kan de voeg laten scheuren. Afhankelijk van de tegel en de opbouw kun je geschikt voegzand of een voegmiddel voor bestrating gebruiken. Voor zand heb je een bezem nodig om de voegen te vullen; bij een speciale terrasvoeg verschilt het gereedschap per product.
Ook de afvoer van regenwater hoort bij de keuze. Een waterdoorlatende voeg werkt alleen zoals bedoeld als het water ook verder in de ondergrond weg kan. Een voegmiddel voor buiten vervangt dus geen geschikte terrasopbouw. Middelen voor buiten zijn onder meer verkrijgbaar als cementgebonden en waterdoorlatende voeg.2
Hoeveel voegmiddel en water heb je nodig?
De hoeveelheid voegmiddel hangt af van de oppervlakte, het formaat en de dikte van de tegels en de breedte van de voeg. Bij kleine tegels loopt er per vierkante meter meer voeg tussen de tegels dan bij grote tegels. Ook een bredere of diepere voeg vraagt meer materiaal.
Een verbruikstabel op de verpakking geeft voor veel tegelmaten een richtlijn in kilogram per vierkante meter. Vermenigvuldig dat verbruik met het aantal vierkante meters dat je gaat voegen. Neem wat reserve voor verlies bij het mengen en verwerken. Bij mozaïek, afwijkende tegelformaten of een diepe voeg kan het werkelijke verbruik afwijken van de tabel.
Meet ook het aanmaakwater af volgens de verhouding van het gekozen voegmiddel. Te veel water maakt de mortel weliswaar gemakkelijker uit te smeren, maar kan een zwakke voeg of kleurverschillen geven. Voeg geen extra water toe aan mortel die al begint op te stijven; maak liever een kleinere, verse portie aan.3
Gereedschap voor de voorbereiding en afwerking
Voordat je kunt voegen, moet de tegellijm voldoende zijn uitgehard en moeten de voegen schoon zijn. Een stofzuiger en een geschikt voegkrabbertje of kleine borstel zijn handig om stof en losse resten weg te halen. Werk voorzichtig langs tegelranden en door de voeg, zodat je de tegels en een eventuele waterdichting niet beschadigt.
De voeg moet voldoende ruimte bieden voor de mortel. Kitcentrum adviseert bij het beschreven cementvoegmiddel om de voegen tot minstens twee derde van de tegeldikte vrij te maken.1 Zijn lijmresten hoog in de voeg blijven zitten, dan kan de vulling plaatselijk te dun worden en kan kleurverschil ontstaan.
Houd ook een kitpistool en geschikte kit achter de hand voor aansluitingen die moeten kunnen bewegen. Denk aan binnenhoeken, de overgang tussen wand en vloer en aansluitingen op een bad of aanrecht. Vul deze naden niet eerst met harde voegmortel: de kit heeft een schone, vrije naad nodig om goed te kunnen hechten.3
Veelgemaakte fouten met het voegmateriaal
Een vuile emmer, oud voegmiddel of vervuild spoelwater kan strepen en kleurverschillen geven. Gebruik daarom schoon gereedschap en maak alleen zoveel mortel aan als je binnen de verwerkingstijd kunt gebruiken. Die tijd verschilt per product en wordt ook beïnvloed door de omstandigheden in de ruimte.
Met het voegrubber druk je de mortel schuin over de voegen, zodat de ruimtes goed gevuld raken. Blijven er luchtbellen achter, dan kunnen later gaatjes zichtbaar worden.3 Te vroeg of met een kletsnatte spons werken kan juist voegmiddel uit de voegen halen. Wring de spons daarom goed uit en gebruik schoon spoelwater.
Bewaar overgebleven droog voegmiddel goed afgesloten en droog. Een geopende verpakking kan door vocht klonten vormen. Gebruik materiaal met harde klonten niet zomaar opnieuw: de verwerking en sterkte zijn dan niet meer betrouwbaar.
Veelgestelde vragen
Kun je voegen met cement?
Een tegelvoeg bestaat meestal niet uit alleen los cement. Een samengesteld cementgebonden voegmiddel bevat ook andere bestanddelen en is afgestemd op een bepaalde toepassing en voegbreedte. Voor wand- en vloertegels is zo’n voegmiddel daardoor doorgaans beter voorspelbaar dan een eigen mengsel.
Kun je zand tussen tuintegels aanbrengen?
Ja, bij geschikte tegels op een zandbed kan voegzand worden ingeveegd. Los zand laat water door, maar kan ook uitspoelen of door vegen verdwijnen. Het is niet bedoeld als vervanger van voegmortel tussen verlijmde binnentegels.
Welk zand gebruik je voor het invegen?
Gebruik voegzand dat geschikt is voor bestrating en voor de breedte van de voegen. De korrels moeten tussen de tegels kunnen zakken, zodat de voeg zich goed vult. Bij natuursteen is het verstandig eerst te kijken of het zand geen krassen of verkleuring veroorzaakt.
Leg het passende voegmiddel en al het schone gereedschap klaar voordat je begint, zodat je een aangemaakte portie kunt verwerken zonder tussendoor spullen te moeten zoeken.
Bronnen
- Kitcentrum, Tegels voegen met een cementgebonden voegmiddel.
- Tegel Uitverkoop, Keramische tegels voegen: alles wat je moet weten.
- Forbo Eurocol, 5 tips voor een mooie strakke en waterdichte voeg.
De afbeeldingen bij dit artikel zijn digitaal gemaakt ter illustratie.