Oude voegen verwijderen doe je door de voegmortel voorzichtig uit te krabben of uit te frezen, zonder de tegelranden te raken. Werk in meerdere gangen, zuig het gruis weg en verwijder de mortel diep genoeg voor een nieuwe voeg, maar beschadig de ondergrond niet.
| Situatie | Aanpak |
|---|---|
| Enkele beschadigde voegen tussen keramische tegels | Gebruik een voegenkrabber en werk vanaf het midden van de voeg. |
| Grotere tegelwand of vloer | Werk met een smal voegblad op een multitool en krab de randen met de hand schoon. |
| Badkamer of andere natte ruimte | Werk ondiep en voorzichtig: achter of onder de tegels kan een waterdichte laag zitten. |
| Kitvoeg in een hoek | Snijd de elastische kit weg met een mesje en verwijder de resten van de hechtvlakken. |
| Buitentegels | Verwijder losse mortel en pak eerst de oorzaak van vorst- of vochtÂschade aan. |
Wanneer moet je tegelvoegen verwijderen?
Een voeg hoeft niet weg omdat hij verkleurd is. Is de mortel hard en zit hij overal vast, dan is reinigen vaak een betere eerste stap. Verwijderen is zinvol als de voeg brokkelt, scheurt of in stukken loskomt. Ook bij een kleine plaatselijke reparatie haal je de losse mortel eerst weg.
Bekijk niet alleen de voeg, maar ook de tegels ernaast. Een scheur die snel terugkomt, kan wijzen op beweging in de ondergrond of een losse tegel. Komt een tegel mee omhoog als je langs de voeg krabt, dan lost opnieuw voegen het probleem niet op. De tegel moet eerst weer stevig vastzitten.
Voegmortel voelt hard en steenachtig aan. Een kitvoeg in een hoek of langs een bad is juist elastisch: je kunt er met een nagel licht op drukken. Die twee materialen verwijder je op een andere manier en vervang je niet zomaar door elkaar.
Hoe voegen verwijderen: stap voor stap
Bij een kleine reparatie geeft een handmatige voegenkrabber de meeste controle. Een multitool kan helpen bij een groter oppervlak, maar vraagt een vaste hand. Met elektrisch gereedschap werk je het best in meerdere ondiepe gangen in plaats van direct op volle diepte.1
1. Maak de werkplek vrij
Haal losse spullen weg en dek kwetsbare delen, zoals een wastafel of douchebak, af. Plak eventueel schilderstape op de tegelranden als zichtbare markering. Tape houdt lichte wrijving tegen, maar beschermt niet tegen een zaagblad dat de tegel raakt.
Draag een veiligheidsbril tegen rondvliegend gruis. Bij elektrisch verwijderen komt fijn stof vrij: gebruik stofafzuiging en een goed passend FFP3-stofmasker. Draag bij lawaaiig gereedschap ook gehoorbescherming. Ventileer de ruimte en houd deuren naar andere kamers zoveel mogelijk dicht.
2. Begin in het midden van de voeg
Zet de voegenkrabber midden in de voeg en trek hem met lichte druk in de lengterichting. Maak eerst een ondiepe geul. Heb je voldoende ruimte, dan kun je de mortel aan weerszijden van die geul voorzichtig loswerken. Een smal blad dat binnen de voeg past, geeft minder kans op beschadiging van het glazuur.
Bij een multitool houd je het voegblad recht in de voeg. Laat het gereedschap het werk doen en duw niet naar de tegelrand. Werk aan het einde van een voeg langzaam: daar schiet een blad gemakkelijk door naar de kruisende voeg of over het tegeloppervlak.
3. Verwijder de mortel in lagen
Ga meerdere keren over dezelfde voeg en zuig tussendoor het gruis weg. Zo zie je waar nog harde resten zitten en of je dicht bij de tegellijm komt. Krab de laatste resten langs de tegelranden liever met de hand weg dan dat je het elektrische blad tegen de rand drukt.
Losse mortel moet helemaal weg. De resterende ondergrond moet stevig zijn en er moet voldoende ruimte overblijven voor nieuw voegmiddel. Als praktische richtlijn wordt vaak ongeveer twee derde van de voegdiepte aangehouden, maar alleen als dat kan zonder de ondergrond te raken. De benodigde diepte hangt ook af van de tegel en het nieuwe voegmiddel.
In een douche of andere natte ruimte kan direct achter de tegels een waterdichte laag zitten. Snijd of frees niet door de tegellijm heen om een vaste diepte te halen. Raak je een membraan of een andere afdichtingslaag, dan moet die schade worden hersteld voordat de wand of vloer weer nat wordt.
4. Maak de voeg schoon
Zuig stof en gruis uit de opening en borstel de zijkanten voorzichtig schoon. Ga met de krabber nog eens langs plekken die brokkelen. Een dun laagje los stof of mortel verhindert dat nieuw voegmiddel goed contact maakt met de tegelranden.
Zijn de voegen nat door lekkage of reiniging, laat ze dan eerst drogen en zoek de oorzaak van blijvend vocht. Een nieuwe voeg over een natte of beschadigde ondergrond neemt de oorzaak niet weg. Gebruik bij het opnieuw vullen voegmiddel dat past bij de ruimte en de bestaande voegbreedte.
Welk gereedschap past bij de voeg?
Een voegenkrabber is geschikt voor een paar beschadigde voegen en voor smalle of kwetsbare tegelranden. Je werkt langzamer dan met een machine, maar voelt beter wanneer de mortel loskomt. Druk niet zo hard dat de krabber uit de voeg schiet.
Een oscillerende multitool, waarvan het blad snel heen en weer beweegt, is handig op een grotere wand of vloer. Het blad moet smaller zijn dan de voeg. Past het er maar net tussen, werk dan liever met de hand: een kleine afwijking kan al een scherf uit een tegel slaan.
Een roterende frees kan eveneens voegmortel verwijderen, maar het draaiende bitje vraagt veel controle. Oefen eerst op een onopvallende plek. Een haakse slijper of zware hakhamer is voor gewone tegelvoegen meestal te grof: de kans op uitschieten en schade aan tegels of ondergrond is groot.
Epoxyvoeg, een harde voeg op basis van kunsthars, kan lastiger te verwijderen zijn dan cementvoeg. De mortel is vaak dicht en sterk en laat zich niet altijd goed met een gewone krabber bewerken. Lukt verwijderen nauwelijks zonder veel kracht, stop dan voordat de tegelranden beschadigen en laat de situatie beoordelen door een tegelzetter.
Voegen verwijderen in de badkamer en buiten
In een badkamer zitten kwetsbare aansluitingen vooral rond de vloer, hoeken en doorvoeren. Een voeg is niet op zichzelf de volledige waterdichting van een douche. Krab daarom voorzichtig en laat vastzittende tegellijm en eventuele afdichtingslagen achter de tegel intact.
Bij vloertegels buiten kan een kapotte voeg samenhangen met vocht onder de tegel, vorstschade of beweging. Hoor je een hol geluid wanneer je zacht op een tegel tikt, dan kan die tegel losliggen. Dat geluid is een aanwijzing, geen sluitend bewijs. Onderzoek de tegel verder voordat je alleen de voeg herstelt.
Ook in een buitenmuur hoef je stevige, onbeschadigde voegen niet zonder reden te verwijderen.2 Metselwerk vraagt een andere aanpak dan een tegelwand: de voegen zijn vaak breder en de stenen kunnen zacht of kwetsbaar zijn. Dit geldt vooral bij oud metselwerk, waar de nieuwe mortel moet passen bij de bestaande steen en ondergrond.
Kitvoegen en plaatselijke schade aanpakken
Een oude kitvoeg snijd je met een scherp mesje voorzichtig langs beide hechtvlakken los. Trek de kit vervolgens stukje voor stukje weg. Verwijder achtergebleven resten met een kunststof schraper, zodat je het tegeloppervlak minder snel bekrast.
Steek niet diep tussen de tegels of achter een badrand: ook daar kan een afdichting zitten. Een metalen mes kan krassen maken op een douchebak, natuursteen of een tegel met een kwetsbare afwerking. Werk daarom met kleine bewegingen en houd het mes van het zichtbare oppervlak af.
Bij een plaatselijke reparatie hoef je niet automatisch de hele wand te doen. Haal wel alle losse delen rond de beschadiging weg, tot je bij stevige mortel komt. Een nieuwe voeg kan zichtbaar afwijken van de oude kleur, ook als je een vergelijkbare kleur kiest.
Veelgestelde vragen
Kun je voegen over oude voegen?
Een dun laagje nieuw voegmiddel over een bestaande harde voeg hecht meestal onvoldoende en kan snel loskomen. Verwijder oude mortel eerst diep genoeg voor een stevige nieuwe vulling. Brokkelige delen moeten volledig weg.
Hoe krijg je oude voegmortel van tegels af?
Een harde klodder op het tegeloppervlak kun je voorzichtig met een kunststof schraper losmaken. Test eventuele reiniging eerst op een onopvallende plek. Gebruik geen zuur op natuursteen, omdat dat het oppervlak kan aantasten.
Kun je voegen verwijderen zonder de tegels te beschadigen?
Je verkleint de kans op schade door een smal blad te gebruiken, in het midden te beginnen en de randen met de hand af te werken. Helemaal uitsluiten kun je beschadiging niet, vooral niet bij smalle voegen of tegels met kwetsbare randen.
Werk liever een voeg extra langzaam uit dan dat je kracht zet op de rand: een beschadigde tegel is meestal lastiger te herstellen dan een restje voegmortel.
Bronnen
- Gereedschapcentrum, Voegen verwijderen en vullen – hoe doe je dat?
- GYZS, Voegen verwijderen uit een buitenmuur: zo pak je het aan.
De afbeeldingen bij dit artikel zijn digitaal gemaakt ter illustratie.