Wat is laminaat? Zo is deze vloer opgebouwd

Wat is laminaat en waar bestaat het uit?

Een laminaatvloer bestaat meestal uit planken met vier lagen. Die zijn onder druk met elkaar verbonden. Elke laag heeft een eigen taak: de ene geeft stevigheid, de andere bepaalt het uiterlijk of beschermt het oppervlak.²

• De onderlaag: deze wordt ook de contralaag genoemd en helpt de plank stabiel te houden.
• De kern: meestal is dit HDF, een plaat van dicht samengeperste houtvezels. De kern geeft de plank haar stevigheid.
• De decorlaag: dit is meestal bedrukt papier. De afbeelding kan bijvoorbeeld op eikenhout, beton of steen lijken.
• De slijtlaag: een doorzichtige kunststof laag beschermt de afbeelding tegen dagelijks gebruik.

Bij een vloer met houtmotief kijk je dus meestal niet naar een laag echt eikenhout, maar naar een afbeelding onder een beschermlaag. De bovenkant kan wel een voelbare structuur hebben. Die structuur maakt het patroon minder vlak, maar verandert de vloer niet in parket.

De afzonderlijke lagen bepalen samen hoe de vloer zich gedraagt. Een stevige kern helpt de plank haar vorm te behouden, terwijl de toplaag invloed heeft op de weerstand tegen slijtage. Ook de kwaliteit van de klikverbinding en de bescherming van de randen tellen mee.

Hoe herken je een laminaatvloer?

Een losse laminaatplank herken je vaak aan de vezelachtige, bruinachtige kern op de zaagkant. Aan de bovenkant zie je een decor met daarover een harde beschermlaag. Aan de randen zitten bij kliklaminaat profielen waarmee de planken in elkaar grijpen.

Het patroon kan soms ook een aanwijzing zijn. Bij een houtdecor keren dezelfde noesten en nerven na een aantal planken terug. Dat is niet altijd gemakkelijk te zien: bij sommige vloeren zijn veel verschillende afbeeldingen gebruikt.

Een vloer met een echte houten bovenlaag is iets anders. Bij lamelparket ligt een laag echt hout op een onderbouw van andere lagen. Kijk daarom niet alleen naar de houtkleur of naar het woord ‘meerlaags’, maar vooral naar het materiaal van de zichtbare laag.

Laminaat voelt doorgaans hard aan en kan bij het belopen een hoorbare tik geven. Aan het geluid alleen kun je de vloer niet met zekerheid herkennen. De ondergrond, de ruimte en de opbouw van de vloer hebben daar ook invloed op.

Welke eigenschappen maken het verschil?

Niet elke laminaatvloer is bedoeld voor dezelfde belasting. Een plank voor een rustige slaapkamer krijgt minder te verduren dan een vloer in een gang waar vaak met schoenen wordt gelopen. De afbeelding zegt weinig over die belastbaarheid.

Op de verpakking staat vaak een gebruiksklasse, een aanduiding voor de belasting waarvoor de vloer bedoeld is. Klasse 32 wordt bijvoorbeeld veel toegepast in woonkamers en andere normaal gebruikte ruimtes. Klasse 33 is bedoeld voor zwaarder gebruik en kan passen bij een druk belopen ruimte.³

Daarnaast bestaat de AC-klasse. Die geeft informatie over de slijtvastheid van het oppervlak. Een hogere klasse betekent meer weerstand tegen afslijten, maar is geen garantie dat de vloer niet kan krassen of tegen water kan. Slijtvastheid en vochtbestendigheid zijn verschillende eigenschappen.³

Let ook op de afwerking van de randen. Een V-groef is een afgeschuinde rand die na het leggen een zichtbare lijn tussen de planken geeft. Zo lijken de vloerdelen meer op losse houten planken. Zonder V-groef oogt de vloer vlakker, al blijven de verbindingen afhankelijk van de uitvoering zichtbaar.

Voor een patroon zoals visgraat moeten de planken en klikverbindingen voor dat patroon gemaakt zijn. Gewone rechte planken kun je niet vanzelf in ieder gewenst patroon leggen.

Waar kun je laminaat gebruiken?

In een woonkamer, slaapkamer of werkkamer is gewoon laminaat doorgaans goed toepasbaar, zolang de ruimte droog is. In een slaapkamer kan een vloer met een lagere gebruiksklasse volstaan. In een hal of woonkamer is een sterkere slijtlaag nuttig, omdat daar vaker zand onder schoenen wordt meegenomen.

In de keuken is vocht een belangrijk aandachtspunt. Een gladde bovenkant houdt een korte morspartij vaak tegen, maar water kan via naden en randen de kern bereiken. Kies daar een vloer die volgens de fabrikant geschikt is voor gemorst water en laat een plas niet liggen.

Voor een badkamer is gewoon laminaat geen vanzelfsprekende keuze. Ook bij een waterbestendige uitvoering bepalen de toegestane ruimte en de afwerking van de randen of toepassing mogelijk is. Waterbestendig betekent niet automatisch dat de vloer langdurig onder water mag staan.

Buiten is een gewone laminaatvloer ongeschikt. Regen, grote verschillen in luchtvochtigheid en temperatuur kunnen de planken aantasten of vervormen. Dat geldt ook voor een onverwarmde ruimte waar regelmatig vocht of condens ontstaat.

In een appartement kan loopgeluid voor jezelf en voor buren een rol spelen. Het geluid in je eigen kamer en het contactgeluid dat via de vloerconstructie naar andere woningen gaat, zijn niet hetzelfde. De eisen van de vereniging van eigenaars of verhuurder kunnen daarom invloed hebben op de vloeropbouw.⁴

Wat zijn de voor- en nadelen van laminaat?

Laminaat heeft een hard oppervlak dat je gemakkelijk stofvrij houdt. Er zijn veel kleuren en patronen, van lichte houtmotieven tot dessins die op tegels lijken. Veel uitvoeringen hebben een klikverbinding en liggen zwevend: de planken zijn dan niet aan de draagvloer vastgelijmd.⁴

Daar staan beperkingen tegenover. De vloer kan harder klinken dan je verwacht en diepe krassen zijn lastig onzichtbaar te herstellen. Anders dan bij een vloer met een voldoende dikke laag echt hout kun je een beschadigde laminaatvloer niet simpelweg opschuren en opnieuw afwerken.⁴

Vocht is een tweede aandachtspunt. Als de houtvezelkern water opneemt, kunnen randen opzwellen. Een opgezwollen rand wordt meestal niet weer vlak door hem te laten drogen. De beschadigde plank vervangen is dan vaak de enige manier om het oppervlak weer vlak te krijgen.

Een vloer kan geschikt zijn voor vloerverwarming, maar dat geldt niet voor iedere combinatie. De warmteweerstand van de vloer en de laag eronder bepaalt samen hoeveel weerstand de warmte ondervindt.⁵

Veelgemaakte fouten bij een laminaatvloer

Een veelgemaakte fout is een vloer uitzoeken op alleen kleur en patroon. Als de ruimte intensief wordt gebruikt, kan een uitvoering voor licht gebruik eerder slijten. In een keuken kan een mooie plank juist teleurstellen als de randen niet voldoende tegen vocht beschermd zijn.

Een andere fout is laminaat op een vochtige of ongelijke ondergrond leggen. Vocht kan de kern aantasten. Bij grotere oneffenheden kunnen planken bewegen en komen klikverbindingen onder spanning te staan. Een onderlaag kan kleine verschillen opvangen, maar maakt een duidelijk ongelijke ondergrond niet vanzelf vlak.

Een zwevende vloer heeft ook ruimte nodig om te werken bij veranderingen in temperatuur en luchtvochtigheid. Als de planken strak tegen een muur of ander vast onderdeel liggen, kunnen ze bij uitzetting omhoogkomen. De benodigde ruimte verschilt per vloer en staat in de leginstructie.

Gebruik bij het reinigen weinig water en laat het niet tussen de planken staan. Zand werkt als schuurmiddel, dus regelmatig stofzuigen of vegen helpt tegen krassen. Vilt onder stoelpoten beperkt schade door schuiven, maar voorkomt niet iedere beschadiging.¹

Hoe lang blijft laminaat bruikbaar?

Als richtlijn gaat een laminaatvloer ongeveer 10 tot 25 jaar mee. Hoe lang dat in een woning is, hangt onder meer af van de kwaliteit, de belasting en de hoeveelheid vocht en zand waaraan de vloer wordt blootgesteld.¹

De vloer hoeft niet meteen vervangen te worden bij een oppervlakkig krasje. Bij een diepe beschadiging kan de decorlaag zichtbaar kapot zijn. Als de kern opgezwollen is of verbindingen niet meer sluiten, is herstel lastiger. Soms kan één plank worden vervangen, al moet daarvoor bij een klikvloer mogelijk een deel van de vloer worden losgenomen.

Veelgestelde vragen

Mijn laminaatvloer ligt los. Wat kan ik doen?

Een zwevende laminaatvloer ligt los van de ondergrond; dat is normaal. Bewegen afzonderlijke planken of ontstaan er naden, dan kan bijvoorbeeld een klikverbinding beschadigd zijn of kan de ondergrond te ongelijk zijn. Bekijk eerst waar de beweging ontstaat voordat je planken opnieuw vastklikt of vervangt.

Welke verschillende soorten laminaat zijn er?

Er is onder meer laminaat met een hout-, steen- of tegelmotief en met rechte planken of delen voor een speciaal legpatroon. Uitvoeringen verschillen ook in gebruiksklasse, vochtbestendigheid en afwerking van de randen. De juiste soort hangt dus niet alleen af van het uiterlijk, maar ook van de ruimte.

Wat is een goedkoper alternatief voor laminaat?

Vinyl op rol kan een goedkoper alternatief zijn. Het voelt en gedraagt zich anders dan een harde laminaatplank, en de geschiktheid hangt af van de uitvoering en de ondergrond. Vergelijk daarom niet alleen het uiterlijk, maar ook de eigenschappen die je in de ruimte nodig hebt.

Bij laminaat vertelt vooral de combinatie van houtvezelkern, decorlaag en beschermende toplaag wat voor vloer je in huis haalt.

De afbeeldingen bij dit artikel zijn digitaal gemaakt ter illustratie.