Welke richting leg je laminaat? Kies de beste legrichting

Welke richting laminaat leggen in een rechthoekige kamer?

In een rechthoekige ruimte lopen de planken vaak evenwijdig aan de langste muur. De lange lijnen volgen dan de vorm van de kamer, waardoor de vloer rustig oogt en de ruimte langer kan lijken. Het is een bruikbare vuistregel, geen verplichting.¹

Leg je de planken juist dwars op de lengte van de kamer, dan kan de ruimte breder en minder diep lijken. Dat is bijvoorbeeld een bewuste keuze in een lange, smalle kamer. Er ontstaan wel meer korte rijen, waardoor je langs de wanden vaker planken op maat moet maken.

De woorden lengte en breedte kunnen verwarrend zijn. Kijk daarom naar de lange zijde van één plank: die bepaalt de legrichting. Loopt die zijde van de ene korte muur naar de andere korte muur, dan ligt het laminaat in de lengte van de kamer.

Bij een vierkante kamer geeft de langste muur weinig houvast. Kijk dan vooral naar de lichtinval, de positie van de deur en de aansluiting op andere ruimtes. Leg een paar planken los op de vloer en bekijk ze vanuit de plek waar je de kamer meestal binnenkomt.

Laminaat met het licht mee of dwars op het raam?

Bij leggen met de lichtinval mee wijzen de lange zijden van de planken vanaf het belangrijkste raam de kamer in. Het licht loopt dan langs de naden. Kleine schaduwen bij de voegen vallen daardoor vaak minder op dan wanneer de planken dwars op het licht liggen.¹

Staat het grootste raam in de korte wand van een rechthoekige kamer, dan vallen lichtinval en lengterichting vaak samen. Zit het raam juist in de lange wand, dan wijzen de vuistregels verschillende kanten op. Kies dan wat je belangrijker vindt: de lijnen van de ruimte volgen of de naden minder laten opvallen.

Bij ramen aan meerdere kanten verandert het licht gedurende de dag. Een richting die ’s ochtends rustig oogt, kan later meer naden laten zien. Bekijk de losse planken daarom bij voorkeur op een moment waarop er veel daglicht in de kamer valt. Kunstlicht vlak boven de vloer kan voegen ook zichtbaar maken.

Een zichtbare voeg is niet automatisch een fout. Sommige planken hebben een vellingkant, een kleine afgeschuinde rand die de afzonderlijke delen juist benadrukt. Bij zo’n vloer heeft de lichtinval vaak meer invloed op het beeld dan bij een vloer met vrijwel onzichtbare naden.

De beste legrichting voor een gang of meerdere kamers

In een smalle gang geeft laminaat in de looprichting een lang, doorgaand beeld. Het leggen is vaak overzichtelijk, omdat je minder korte rijen hoeft te maken. Loopt de gang over in een woonkamer, dan kun je de lijnen van de gang laten aansluiten op die van de woonkamer.

Wil je een lange gang juist minder smal laten lijken, dan kun je de planken dwars leggen. Dat verandert niets aan de werkelijke afmetingen, maar de lijnen trekken je blik van zijwand naar zijwand. Deze keuze vraagt meer zaagwerk en kan bij veel deurposten lastiger uitkomen.

Bij een open keuken en woonkamer werkt één richting vaak het rustigst. Laat de grootste ruimte de keuze bepalen en bekijk daarna hoe de planken bij de keuken, hal en eventuele nis uitkomen. De richting die in één kleine hoek mooi is, hoeft voor het geheel niet de beste te zijn.¹

Een L-vormige ruimte verdient een tekening voordat je begint. Geef daarop aan waar de planken lopen en waar deuropeningen zitten. Zo zie je of je in het tweede deel van de kamer met een erg smalle strook eindigt of juist met een onhandige aansluiting bij een muur.

De legrichting kan in aangrenzende kamers gelijk zijn, ook als je de vloer bij een deuropening onderbreekt met een overgangsprofiel. Dat profiel dekt de ruimte tussen twee vloervelden af. Of een onderbreking nodig is, hangt onder meer af van de afmetingen en de vorm van de vloer.

De ondergrond kan de keuze beïnvloeden

Op een betonnen of andere steenachtige ondergrond kun je de richting vooral op het gewenste beeld afstemmen, zolang de ondergrond vlak, droog en schoon is. Een andere legrichting maakt een kuil of hoge rand niet onschadelijk: de klikverbindingen blijven op een ongelijke ondergrond belast worden.

Ligt er een vloer van houten planken onder het laminaat, dan is haaks op die bestaande planken leggen vaak een verstandig uitgangspunt. De nieuwe delen kruisen dan de naden van de onderliggende vloer. Een houten ondergrond moet wel vastliggen en voldoende vlak zijn; een andere richting lost losse of verende planken niet op.¹

De richting van de banen van de ondervloer is niet hetzelfde als die van het laminaat. Ondervloerbanen worden vaak haaks op de laminaatplanken gelegd, maar de manier van aansluiten hangt af van het type ondervloer.²

Recht, diagonaal of in visgraat leggen

Recht leggen betekent dat de planken evenwijdig aan elkaar lopen. Je kunt daarbij kiezen voor een lengterichting of een breedterichting. De korte naden laat je verspringen, zodat ze niet allemaal naast elkaar in één lijn komen te liggen. Dit heet wildverband.

Een diagonale vloer loopt schuin door de ruimte. Daardoor volg je niet één wand en krijgt de vloer een nadrukkelijker patroon. Bij muren en deurposten moet je de uiteinden schuin op maat maken. Ook is vooraf uittekenen belangrijker, omdat een kleine afwijking in de eerste lijn verderop goed zichtbaar kan worden.

Visgraat is een patroon waarbij korte delen in een hoek op elkaar aansluiten. Het heeft geen enkele lange plankenrichting zoals een rechte vloer, maar wel een hoofdas: de lijn waarlangs de punten van het patroon door de ruimte lopen. Laat die hoofdas bijvoorbeeld naar het raam of door het midden van de kamer wijzen.

Gewoon kliklaminaat is niet vanzelf geschikt om in visgraat te leggen. Daarvoor zijn passende verbindingen en een legplan nodig. Ook bij een geschikt product vraagt een visgraatpatroon meer aandacht bij het uitlijnen en afwerken langs de wanden.²

Zo bepaal je de richting voordat je begint

• Bekijk de ruimte vanaf de ingang. Bepaal of je de lange lijn van de kamer wilt volgen of de breedte wilt benadrukken.
• Zoek de belangrijkste lichtbron. Kijk vanaf welke ramen het meeste licht over de vloer valt en hoe zichtbaar je de voegen wilt hebben.
• Leg enkele planken los. Probeer beide richtingen naast elkaar uit. Neem ook een plank met voeg mee in de proef, zodat je het effect van de naden ziet.
• Meet de eerste en laatste rij. Deel de beschikbare breedte door de werkende breedte van een plank, dus de breedte die zichtbaar blijft na het klikken. Zo ontdek je of je aan de overkant met een smalle strook eindigt.
• Bekijk deuren en aangrenzende ruimtes. Teken de gekozen lijnen door en bepaal waar een overgang of een lastige zaagsnede komt.

Een lange, rechte wand is vaak een handig vertrekpunt, maar een lange wand is niet altijd recht. Zet daarom eerst een rechte lijn uit. Als de muur afwijkt, kun je de eerste rij daarop op maat zagen in plaats van de hele vloer scheef mee te laten lopen.³

Kom je bij het uitmeten uit op een erg smalle laatste rij, dan kun je vaak ook de eerste rij smaller maken. Zo verdeel je het verschil over beide kanten. Neem de benodigde ruimte langs de wanden mee in de meting en volg de eisen van de fabrikant voor minimale rijbreedte en verspringing.

Veelgemaakte fouten bij de legrichting

Beginnen zonder de deurposten mee te nemen. Een richting kan midden in de kamer goed uitkomen, maar bij een deuropening lastig zijn. Vooral als je naar een volgende ruimte doorwerkt, kan het klikmechanisme minder makkelijk bereikbaar zijn. Bepaal daarom vooraf hoe de aansluiting eruit moet zien en of er een profiel komt.

De muur als volledig rechte lijn behandelen. Een scheve eerste rij werkt door in de rest van de vloer. Het gevolg kan zijn dat de naden steeds verder van de muur afwijken of dat je aan het einde een schuine strook moet zagen.

Richting verwarren met patroon. Een vloer kan in de juiste richting liggen en toch onrustig ogen als de korte naden telkens vlak naast elkaar eindigen. Laat die naden voldoende verspringen. Als praktische richtlijn wordt vaak minimaal ongeveer 30 cm genoemd, maar de vereiste afstand verschilt per product.²

Geen ruimte langs vaste delen laten. Laminaat kan uitzetten en krimpen. Zonder vrije ruimte langs muren, leidingen en andere vaste delen kan de vloer klem komen te liggen en omhoog worden gedrukt. Een gebruikelijke richtlijn langs muren is ongeveer 8 tot 10 mm, maar de voorgeschreven ruimte hangt af van de vloer en de afmetingen van het vertrek.²

Veelgestelde vragen

Waarom kun je laminaat niet altijd doorleggen?

Een groot of ingewikkeld gevormd vloerveld moet kunnen bewegen bij veranderingen in temperatuur en luchtvochtigheid. Bij een smalle doorgang of wanneer de toegestane afmetingen worden overschreden, kan een onderbreking met een overgangsprofiel nodig zijn. De grenzen verschillen per laminaatvloer.

In welke richting leg je een houten vloer?

Ook bij een houten vloer kun je de langste muur of de belangrijkste lichtinval als uitgangspunt nemen. De constructie van de ondergrond en de manier van bevestigen kunnen bij hout wel andere eisen stellen dan bij zwevend laminaat.

Wat kun je op bestaand laminaat leggen?

Niet iedere nieuwe vloer is geschikt om rechtstreeks over laminaat te leggen. Het bestaande laminaat kan bewegen en kan de nieuwe vloer daardoor onvoldoende stabiel ondersteunen. Verwijderen geeft vaak een beter te beoordelen ondergrond.

Leg voor de definitieve keuze een paar planken in beide richtingen en bekijk vooral hoe de lijnen bij het raam en de deuropening uitkomen.

De afbeeldingen bij dit artikel zijn digitaal gemaakt ter illustratie.